ريا و تكبّر و دروغ و غيبت و سخن‌چينى و ديگر گناهان مخصوص دل و زبان از نياز به مردم نشأت مىگيرد و از تجاوز به ديگر اعضاى بدن خالى نيست ، و تمام اينها از شومى مال و نياز به نگهدارى و اصلاح آن لازم مىآيد . آفت سوّم كه هيچ كس از آن جدا نيست اين است كه رسيدگى به مال هر كسى را از ياد خداى متعال باز مىدارد و هر چيزى كه بنده را از خدا باز دارد خسران و زيان است ، از اين رو عيسى ( ع ) فرمود : مال سه آفت دارد اگر از غير حلال به دست آيد عرض شد : اگر در از حلال به دست بياورد ، فرمود : آن را در جاى خودش مصرف نكند . عرض شد : اگر در جاى خود مصرف كند ، فرمود : رسيدگى به مال او را از ياد خدا باز مىدارد ، و اين همان دردى است كه مصرف درمان آن مشكل است ، زيرا ياد خداى متعال و تفكّر در عظمت او اصل و چكيده و سرّ عبادات است و آن دلى آسوده مىخواهد در حالى كه مالك زمين صبح و شام در انديشهء نزاع با كشاورز و حسابرسى او ، و دشمنى با شريكها و نزاع با آنها دربارهء آب و حدود ( زمينها ) ، و دشمنى با ياوران شاه در مورد ماليات ، و نزاع با كارگران كه در آبادانى كوتاهى كرده‌اند ، و نزاع با كشاورزان در خيانت و دزديهايشان است ؛ و بازرگان در انديشهء خيانت شريك خويش و اختصاص بهره به خودش و كوتاهى او در عمل و هدر دادن مال است . همچنين است وضع گله‌داران و باقى انواع مالها ؛ و مالى كه سرگرمى و گرفتارىاش كمتر است طلا و نقره‌اى است كه در زيرزمين مدفون است . در عين حال صاحب گنج همواره در فكر آن و چگونه حفظ كردن آن است و بيم آن دارد كه كسى به آن دست يابد ، و در فكر است كه طمع مردم را از آن دور سازد ، بنابراين ميدانهاى افكار دنياداران بىنهايت است و كسى كه روزى روزش را دارد از تمام اين انديشه‌ها در امان است . اين است تمام آفات دينى مال و اين آفات غير از رنجهايى است كه مالداران در دنيا تحمّل مىكنند كه عبارت است از ترس و اندوه و رنج در دور ساختن حسودان و تحمّل سختيها در نگاهدارى اموال و به دست آوردن آن . در اين صورت مالى كه حالت